W Utah powstały nowatorskie płaskie soczewki dla astronomii i astrofotografii

5 marca 2025, 10:54

Soczewki od wieków wyglądają podobnie. Są zagięte, by skupiać padające światło. Zwiększając ich możliwości musimy zwiększyć rozmiary i masę. A to poważny problem, szczególnie w astronomii i astrofotografii. Istnieją co prawda lżejsze i cieńsze alternatywy, jednak są kosztowne, trudne w produkcji i mają ograniczone możliwości. Profesor Rajesh Menon i jego koledzy z University of Utah opracowali obiecujące rozwiązanie – płaskie soczewki o dużej aperturze, które równie efektywnie jak tradycyjne skupiają światło, zachowując jednocześnie kolory.



Ewoluujemy, ale bardzo powoli

6 września 2017, 10:34

Średnia wieku ludzi w krajach rozwiniętych znacznie przekracza wiek reprodukcyjny, co skłoniło niektórych do wysunięcia hipotezy, że przestaliśmy ewoluować, gdyż osłabieniu uległy mechanizmy naturalnej selekcji. Jednak badania przeprowadzone na genomach 200 000 osób w Wielkiej Brytanii dowodzą, że nadal ewoluujemy, ale bardzo powoli.


Malformacja stopy u dziecka kobiety zażywającej talidomid w czasie ciąży (1962)© United States Department of Health and Human Services

Wielki comeback znienawidzonego lekarstwa?

28 lutego 2008, 09:09

W latach 90. XX wieku okazało się, że dzięki nowym metodom oczyszczania cząsteczek talidomidu (do stworzenia leku wybierano wyłącznie cząsteczki o odpowiednim przestrzennym układzie atomów) można uzyskać skuteczny lek, którego stosowanie nie powoduje tak poważnych konsekwencji. I choć ze względów bezpieczeństwa zakaz stosowania talidomidu przez kobiety ciężarne jest stosowany do dziś, lek ten jest obecnie skutecznym środkiem stosowanym w leczeniu m.in. szpiczaka mnogiego (rodzaj nowotworu wywodzącego się ze szpiku kostnego) oraz tocznia guzowatego. Zaledwie kilka dni temu ogłoszono także, że związek ten może być skuteczny w leczeniu raka jajnika opornego na inne metody leczenia.


Dowody na występowanie czerniaka w populacjach dzikich ryb

2 sierpnia 2012, 11:46

Choć u ludzi stwierdzono zwiększoną zachorowalność na nowotwory skóry, u dzikich ryb nie odnotowywano tego typu przypadków. Do teraz, bo badania dwóch populacji wolno żyjących pleperek lamparcich (Plectropomus leopardus) z Parku Morskiego Wielkiej Rafy Koralowej wskazały na zaawansowaną melanozę i czerniaki.


Szkielet gladiatora zabitego przez lwa? Uczeni opisali wyjątkowe znalezisko z Wielkiej Brytanii

28 kwietnia 2025, 13:10

Walki gladiatorów to jeden z najbardziej znanych elementów historii Imperium Romanum. Były one jedną z ulubionych rozrywek mieszkańców imperium. Na całym jego terytorium znajdujemy liczne dowody, w formie ruin amfiteatrów i wizualnych przedstawień, na obecność gladiatorów w każdym zakątku państwa Rzymian. Najlepszym i jednoznacznym dowodem na odbywanie się walk są urazy na szkieletach ludzi, o których naukowcy sądzą, że byli gladiatorami. Co jednak zaskakujące, takich dowodów zachowało się bardzo mało.


Zestresowane niedominujące samice surykatki są mniej skłonne do pomagania

22 września 2017, 12:19

Dominujące samice surykatek wykorzystują agresję do kontroli innych samic. Okazuje się jednak, że przez stres podporządkowane samice są mniej skłonne do pomagania grupie.


Nos wyczuwa niebezpieczeństwo

28 marca 2008, 11:23

Ludzki nos potrafi wykryć woń niebezpieczeństwa (Science). Do tej pory naukowcy myśleli, że sztuka ta udaje się wyłącznie zwierzętom, najwyraźniej to jednak nieprawda...


Wysoka norma glukozy także zagraża obkurczeniem mózgu

4 września 2012, 09:52

Osoby, u których stężenie glukozy we krwi nie przekracza górnej granicy normy, ale znajduje się w jej pobliżu, są bardziej zagrożone zmniejszeniem objętości mózgu. Wiele wskazuje więc na to, że pod tym względem ich sytuacja przypomina położenie pacjentów z cukrzycą typu 2.


Odkryto grób pierwszego władcy majańskiego miasta Caracol

14 lipca 2025, 09:58

W Caracol, największym mieście Majów na terenie Belize, archeolodzy z University of Houston odkryli grobowiec Te K'ab Chaaka, pierwszego władcy miasta i założyciela królewskiej dynastii. Caracol było ważnym graczem w politycznej historii Majów. W latach 560–680 dominowało nad południową częścią Jukatanu. Grobowiec Te K'ab Chaaka to pierwsze od 40 lat miejsce pochówku, które można było przypisać konkretnemu władcy.


Biodegradowalny światłowód będzie nieocenioną pomocą w medycynie

17 października 2017, 10:07

Inżynierowie z Pennsylvania State University oznajmili właśnie, że stworzyli pierwszy bazujący na organicznym polimerze zbudowanym z kwasu cytrynowego elastyczny światłowód, który współpracuje ze światłem o dowolnej długości i jest biodegradowalny. Nowy światłowód można więc wykorzystać do precyzyjnego dostarczenia impulsu światła o dowolnej długości w dowolne miejsce organizmu.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk